Kościuszko 200 na Węgrzech

2 października 2017 r. (poniedziałek)

Konferencja „Tadeusz Kościuszko - najczystszy syn wolności, który poświęcił wszystko dla służby republice” wypełniła po brzegi salę galową Muzeum Historii Wojskowości na budapeszteńskim zamku. Tego samego dnia, 27 września 2017 roku, wieczorem goście wysłuchali koncertu „Kościuszko plays Kościuszko”.

W przemówieniu inaugurującym Tamás Vargha - sekretarz stanu w węgierskim Ministerstwie Obrony Narodowej podkreślił wyjątkowość przyjaźni polsko-węgierskiej. - Nie jest przypadkiem, że imię Tadeusza Kościuszki nosi jedna z ulic w Budapeszcie. Dodał, że Rok Kościuszki powinien być dla Węgrów okazją do przypomnienia bohaterów, którzy ponieśli najwyższą ofiarę w walkach o wolność Stanów Zjednoczonych. 

Ambasador RP na Węgrzech prof. Jerzy Snopek nazwał Kościuszkę rycerzem bez skazy, który był poprzednikiem generała Józefa Bema. – Podobnie jak Bem, Kościuszko był inżynierem wojskowym, bohaterem nie jednego narodu, nie dwóch, ale bohaterem wolności. A ponieważ ta jest niepodzielna, czyni go to bohaterem powszechnym. 

Chargé d’affaires Ambasady USA w Budapeszcie David J. Kostelancik zauważył, że poza geniuszem wojskowym, Kościuszko był niezwykle wrażliwy na sztukę, uczył się rzeźby i lubił malować. - Całe życie poświęcił na zwalczanie tyranii. Sprzeciwiał się niewolnictwu. Wspierał ideę reprezentatywnego rządu oraz checks&balances. Kościuszko jest autorem planów twierdzy West Point, gdzie dziś mieści się Akademia US Army. Wspólnie ze współczesnym mu Węgrem pułkownikiem Mihályem Kovátsem stworzyli tradycje wojskowe USA.

W drugiej części spotkania referaty wygłosili naukowcy z Polski (prof. Jarosław Czubaty z Instytutu Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego „Republikanizm Kościuszki i tym, co to właściwie znaczyło w początkach XIX w.?” oraz prof. Anna Krwawicz-Grześkowiak z Instytutu Badań Literackich PAN "Wolność polska, wolność amerykańska - po prostu wolność"), USA  (Conard Hamilton z Departamentu Stanu “Kościuszko in context:  Contributions of Europeans to the American Revolution” i Timothy C. Dowling, PhD z Virginia Military Institute „Kościuszko at West Point”), a także Węgier (dr. Kálmán Mészáros „Węgierscy towarzysze broni współcześni Kościuszce: pułkownik Mihály Kováts” i dr. Balázs Lázár „Węgierscy żołnierze w XVIII-wiecznej Europie i Nowym Świecie”). Całość moderował Róbert Hermann – historyk z Uniwersytetu Gáspára Károliego.    

Historyk Áron Petneki, przewodniczący Polsko-Węgierskiej Komisji Mieszanej w Węgierskiej Akademii Nauk, zaprezentował dowody na to, że Kościuszko cieszył się jeszcze za życia kultem, także na Węgrzech. – Ślady tego można odkryć wśród różnych warstw społecznych, przykładowo na przedmiotach codziennego użytku lub na biżuterii. Szacunek wzbudzało przede wszystkim to, że Kościuszko na pierwszym miejscu stawiał interesy narodu, dotrzymywał słowa i nawet u szczytu władzy zachował skromność.  

W przerwie między prezentacjami uczestnicy konferencji obejrzeli film z zasobów MSZ RP  „Wojciech Kossak. Przysięga Tadeusza Kościuszki na Rynku w Krakowie”. 

Ukoronowaniem wieczoru był godzinny koncert „Kościuszko plays Kościuszko” w wykonaniu Jakuba Kościuszki (gitara) i Jakuba Bokuna (klarnet). Polscy muzycy wykonali repertuar przygotowany specjalnie na Rok Kościuszki, w tym aranżacje osobistych – prawie nieznanych – kompozycji Generała. 

Projekt zrealizowany został przez Instytut Polski i Ambasadę RP w Budapeszcie w ramach upamiętnienia 200. rocznicy śmierci gen. Tadeusza Kościuszki. 

Galeria zdjęć

http://www.honvedelem.hu/cikk/65522